ستاره سهیل
ستارهی سهیل از اجرام تابناک آسمان شب است و به عنوان دومین ستارهی درخشان بعد از شباهنگ شمرده میشود . اما رصد آن از ایران کاریست بس دشوار! به همین خاطر نماد دیریابی و دور از دسترس بودن است و در جغرافیای منطقهی ما با فرهنگ و ادبیات عامه پیوندی دیرپا دارد. شبهای بهمنماه ، تنها ساعاتی پس از غروب خورشید می توانید برای رصد این غریبهی آسمان زمستان اقدام کنید.
اما چرا ستارهی سهیل تا این میزان دست نیافتنی است؟ تصور کنید یکی از شبها که برای رصد آسمان بر بام خانهاتان رفتهاید همزمان می توانستید با دوستی که در نیمکرهی جنوبی زندگی میکند تماس بگیرید تا آسمان بالای سر خود را با هم مقایسه کنید. حتما شگفتزده خواهید شد که دوستتان صورتهای فلکیای در آنجا می بیند که شما حتا نامشان را تابحال نشنیدهاید و دیدن آنها برایتان غیرممکن است.
این واقعیت ساده حاصل کرویت زمین است که موجب می شود تا بخشی از کیهان زیر پای ما از نظر پنهان بماند و تنها راه رصد آن ستارگانِ جنوبی ، سفر به سوی دیگرِ کرهی زمین یعنی نیمکرهی جنوبیست.
سهیل نیز از اعضای قلمروِ ستارگان آسمان نیکمرهی جنوبی محسوب می شود و در صورت فلکی شاهتخته قرار گرفته و دیدنش از بسیاری نقاط نیمکره ی شمالی فوق العاده دشوار است. به طور مثال در شهری مثل تهران تنها حدود یک درجه از افق فاصله میگیرد و رصدش کمی مهارت می طلبد.
برای رصد بهتر سهیل باید به سمت جنوب ایران رهسپار شوید هرچه بیشتر به سمت جنوب حرکت کنید این ستاره ارتفاع بیشتری از افق میگیرد. در عرضهای جغرافیایی نظیر سیستان و بلوچستان و یزد و خوزستان این شبها حوالی ساعت ده شب با ارتفاع حدود پنج درجه بر فراز افق جنوبی با چشمان غیر مسلح نمایان است و ساعات کمی برای رصدش فرصت دارید. سواحل و جزایر جنوبی ایران ایدهآلترین نقطه برای رصد سهیل هستند جایی که ارتفاع این ستاره از افق به حدود ده درجه می رسد.
برای یافتن ستاره سهیل می توانید از نقشه آسمان زمستان که پیشتر منتشر کردیم در بخش هایلایت « نقشه آسمان » کمک بگیرید .