راهنمای رصد نواختر تاج شمالی

زمستان سال ۱۹۴۶ و جهانی که از دوزخ فاشیسم و جنگ جهانی دوم موقتا بیرون آمده و حالا همه چیز مابین بیم و امید در نوسانی فرساینده به پیش می رود. شامگاه نهم فوریه است و هوا به غایت سرد. در اتاقِ لزلی پلتیر هستیم ، ستاره شناس آماتور اهل ایالت اوهایو. مطابق هر شب ساعت شماطه دارش را بر می دارد و برای ساعت دو نیم صبح کوکش می کند. قرارش با خود این است که قبل از سفیده ی صبح ستاره ی T Crb را که بیست و پنج سال آزگار رویش وقت گذاشته مانند هر شب قدرسنجی کند تا به آرزوی دیرینه اش برسد ، یعنی ثبت لحظه ی انفجار دوره ای این ستاره. ساعت زنگ می زند و لزلی خواب و بیدار به کنار پنجره می رود اما احساس می کند سرما خورده است و تصمیم می گیرد یک شب را که شده به خودش استراحت بدهد ؛ پس به رختخواب گرم بر می گردد. و چه اشتباه بزرگی! همان بامداد ، نواختر T Crb بعد از بیست و پنج سال انتظار جان می گیرد و چرخه  را کامل می کند و می شود بزرگترین حسرت زندگی این ستاره شناس پیگیر.

حالا قریب به هشتاد سال از آن شب سرنوشت ساز می گذرد و ستاره ی (تی سی آر بی ) که از این جای مقاله به بعد به اختصار ستاره ی (تی) صدایش می کنیم دوباره خاطره ی آن سال را زنده خواهد کرد. البته احتمالا. تخمین زده می شود ستاره ی تی شاید از همین امروز که مشغول خواندن این متن اید تا حوالی سپتامبر، یکی از این شب ها  وارد مرحله ی انفجاری خود شود. تلاش من در ادامه این است که هیاهوی رسانه های دستپاچه ی معاصر را کنار بگذاریم و ببینیم باجود خبرهای زرد و نارنجی ای که این روز ها دست به دست می شود دقیقا چه خواهیم دید و چه نخواهیم دید.

ستاره ی تی در واقع یک مجموعه ی دوتائی است ، دو ستاره ی بسیار نزدیک به هم که در میدان جاذبه ی یکدیگر قفل شده اند.یکی اشان ستاره ای است از نوع غول سرخ و دیگری یک کوتوله ی سفید  در ابعاد سیاره ی زمین خودمان اما با جرمی معادل خورشید!  ماجرا از اینجا آغاز می شود که ستاره ی غول سرخ به دور خودش پیله ای بجای گذاشته از گازهای مشتعل هیدروژن و از قرار این گازها در دام گرانش کوتوله ی سفیدِ حریصِ کنار دستش افتاده است. گازها در مسیری دوّار و پیچان به گرد کوتوله ی سفید (مانند وقتی که گردابی در سینک ظرفشویی با کشیدن دریچه اش درست می کنید) در حال چرخش و مکیده شدن هستند. گازها به مرور زمان جرم کوتوله ی سفید را افزایش می دهند و نتیجه ، خارج شدن کوتوله ی سفید از تعادل درونی است و در دنیای پرآشوبِ بازماندگانِ ستارگان ، این عدم تعادل درونی احتمالا به یک انفجار ستاره ای خواهد انجامید . چیزی که ما در این سطح نواختر می نامیم اش آن هم نواختری تکرار شونده در بازه ای حدود هشتاد ساله.