زمینتاب
با آغاز هر ماهِ نو مشاهدهی هلال ماه بر بلندای افق غربی شاید پدیدهای عادی بهنظر برسد. اما بار دیگر که هلال ماه را بر فراز خانهاتان یافتید با دقتی بیشتر ماه را نظاره کنید. در سوی تاریک ماه رد نوری را خواهید یافت که منشاء آن سیارهی زندگیبخش خودمان ، زمین است.
اگر میتوانستیم درست در زمانی که ماه هلالی بسیار باریک است مانند یک فضانورد در بخش تاریک و سرد کرهی ماه قدم بزنیم و نگاهی به آسمان شباش بیندازیم ، اولین چیزی که برای ما جلوهگر میشد قرص تقریبا کامل زمین بود که مانند جرمی درخشان و آبیرنگ با قدر ظاهری 16- (حدود چهل برابر درخشانتر از ماه کامل!) در زمینهای پرستاره میدرخشید و دهانههای برخوردی و دشتهای بازالتی آن را روشن میکرد.
درست به همینجهت نام این نور را «زمینتاب» گذاشتهاند. زمینتاب را میتوانید از روی زمین هم با چشم غیرمسلح تشخیص دهید . حدودا دو الی سه روز پس از شکلگیری هلال ماه درخواهید یافت که بخش تیرهی ماه در آسمان چندان هم تاریک نیست و همچنان نوری کم فروغ آن را روشن می کند. در واقع زمینتاب حاصل بازتابش نور خورشید از سطح زمین به بخش تاریک ماه است و عمدتا از سطوح مششع زمین مانند ابرها و پوششهای یخی و برفی سیاره منشاء میگیرد که مانند یک آینه نور خورشید را در فضا بازتاب میدهند.
زمینتاب ازدیرباز تا زمان نخستین رصدهای تلسکوپی ماه توسط گالیله ، و تا امروز موضوع بحث منجمان بوده است. طی بیست سال گذشته مشاهدات منظمی برروی زمینتاب انجام گرفته و بهنظر میرسد نور بازتابی سیارهی ما رو به کاهش است. گرمایش زمین و تغییرات سریع اتمسفرکه محصول پیشی گرفتن اولویتهای اقتصادی جهان بر مسائل محیط زیستی است ، اصلیترین دلیل این روند محسوب میشود.
زمینتاب بعدی را از دست ندهید ؛ میتوانید در آسمان صبحگاهی پنجم تا هفتم اسفند و درست پیش از روشن شدن کامل آسمان و طلوع خورشید شاهدش باشید. اگر رصد صبح زود برایتان دشوار است آسمان شامگاهی را انتخاب کنید و در شامگاه دوازده اسفند بعد از غروب خورشید و تاریکی آسمان شاهد هلال شامگاهی و همچنین سیارهی زهره در مجاورت آن باشید.