راهنمای رصد · 25 بهمن 1403

چند ستاره در آسمان شب پیداست؟

در یک شب تاریک و پرستاره کودکی آستین لباستان را می کشد و ازتان می پرسد: چندتا ستاره تو آسمون میشه دید؟ با خودتان فکر می‌کنید و جوابی سرهم می‌کنید. اما جواب شما هر چه باشد کودک را قانع نخواهد کرد ولی سوال در ذهن شما باقی خواهد ماند.

قطعا شمردن یا حدس زدن این تعداد نقاط نورانی کاری دشوار به نظر می‌رسد اما نه غیرممکن ، هرچند نیازی هم به این کار نیست چرا که قبلا دوریت هافلیتِ ستاره‌شناس زحمت کار را برایمان کشیده . او به این عدد رسید : ۹۰۹۶ ستاره برای آسمان هردو نیمکره‌ی شمالی و جنوبی آنهم با چشمان غیرمسلح.

با این وجود ما در هر لحظه تنها نیمی از این مقدار را می توانیم در هر نیمکره‌ی زمین رصد کنیم . بنابراین آن را به دو تقسیم می‌کنیم و به چیزی حدود  ۴۵۴۸ ستاره برای آسمانی کاملا تاریک خواهیم رسید البته بدون در نظر گرفتن تاثیرات فصل‌ها و عرض جغرافیایی .

این تعداد ستاره در واقع بر اساس محدوده‌ی توانایی دید چشم اکثر انسان‌ها در تاریکی برآورد شده ، محدوده‌ای تا قدر ظاهری ۶.۵+ که بسته به توانایی بینایی افراد کمی تفاوت می کند . اما پس از آن وارد سرزمین ناشناخته‌ها می‌شویم جایی که چشمان ما دیگر نور را تشخیص نمی‌دهد و به ابزار کمکی نیاز داریم. مثلا با یک دوربین دوچشمی ۵ سانتیمتری می توانید تعداد بیشتری ببینید و چیزی در حدود ۲۱۷،۰۰۰ ستاره را در آسمان تشخیص دهید و با یک تلسکوپ آماتوری ۴ اینچی حدود ۵.٣ میلیون ستاره برایتان هویدا می‌شود! که عمری برای رصدش زمان نیاز دارید.

نکته‌ی جالب اینکه این تنها شامل ستارگانی می شود که در نور مرئی قابل رصد هستند و فقط کم فروغ اند. ولی اگر پا را فراتر بگذاریم و وارد طول موج‌هایی نظیر مادون قرمز شویم  احتمالا آسمان شب ورای تصورمان جلوه گر می‌شود.