راهنمای رصد · 9 مرداد 1405

بارش شهابی پرساووشی 1405

میانه‌های تابستان دوباره از راه رسیده است و همین حالا که مشغول خواندن این کلمات هستید کره زمین مانند کودکی که از میان گندم‌های قد کشیده مزرعه‌ای تابستانی ‌می‌گذرد، در حال گذری پرسرعت از درون ذرات ریز‌دانه‌ای‌ست که بارش شهابی مشهورِ پرساووشی را موجب می‌گردند.

امسال در شب اوج این بارش شهابی پربار، ماه غایب است و درست لحظاتی که در ایران پس از غروب خورشید شهاب‌های پرساووشی را انتظار می‌کشیم ماه در آسمان اروپا به ملاقات خورشید می‌رود و پس از سال 1999 نخستین خورشیدگرفتگی کامل اروپا را برای مردم شمال اسپانیا و پرتغال رقم خواهد زد. همین غیاب باعث خواهد شد تا احتمالا به‌لطف تاریکی متن آسمان، بارشی چشم‌گیر‌ را شاهد باشیم و شاید مشتاقان مادریدی نیز همزمان شاهد آذرگوی‌های پرساووشی در حین تماشای کسوف باشند!

بارش شهابی پرساووشی هرساله از 23 تیرماه آغاز می‌شود و با رسیدن به شب‌های نزدیک به اوج بارش یعنی ۲۱ مرداد بر تعداد شهاب‌ها به شکل واضحی افزوده خواهد شد. پس از آن، نمایش شهابی تا دهم شهریور ادامه می‌یابد هرچند با تعدادی کم‌تر از شب‌های پیشین.

مدل‌سازی‌های نه‌چندان قابل اتکای انجام شده حاکی از آن است که امسال نرخِ ساعتِ سَرسویی بارش شهابی پرساووشی کم‌تر از 100 است و احتمالا در بهترین حالت (یعنی در محلی بدور از آلودگی نوری شهرها و با افقی کاملا باز) در شب اوج بارش حدود 50 تا 75 شهاب در هر ساعت قابل مشاهد خواهد بود که همچنان جالب توجه به نظر می‌رسد.

برای رصد بارش‌ شهابی به هیچ دوربین دوچشمی و یا تلسکوپی احتیاج ندارید و چشمان شما بهترین ابزار طبیعی برای رصد آن‌هاست. کافی است در شب اوج بارش یا حتا شب‌های نزدیک به ۲۱ مرداد از شهر خارج شده و در محلی ایمن و تاریک که از قبل پیش‌بینی کرده‌اید مستقر شوید. پانزده دقیقه در تاریکی بمانید تا چشمان‌تان به تاریکی عادت کند پس از آن پهنه‌ی وسیع آسمان را با چشمان خود پیوسته کاوش کنید تا پرساووشی‌ها یک به یک خود را نمایان کنند. با رسیدن به حدود نیمه‌شب کانون بارش که در صورت فلکی پرساووش قرار دارد ارتفاع بیشتری از افق می‌گیرد و شانس دیدن شهاب‌های بیشتر، از این ساعات به بعد افزایش خواهد یافت.

اگر مانند ما از جرگه شب ‌بی‌داران هستید و توان بیدار ماندن تا صبح‌گاه را دارید منتظر زیباترین نمایش احتمالی بارش در ساعات اولیه بامداد و درست پیش از روشن شدن آسمان باشید. این درست لحظه‌ای‌ است که اتمسفر زمین بیشترین برخورد را با ذرات ریزدانه یخی خواهد داشت وخاطره‌انگیزترین شهاب‌ها را می‌توانید در این زمان انتظار داشته باشید.

منشاء این ذرات ریزدانه یخیِ شناور که شهاب‌ها را باعث می‌‌شوند دنباله‌دار سوئیفت تاتل است که طی دوره‌ی 133 ساله از نزدیک زمین عبور می‌کند و از خود ردپایی یخی به جای می‌گذارد. ملاقات هر ساله ما با این ردپا سرآغاز تمام شهاب‌ها و آذرگوی‌هایی‌ که طی شب‌های آینده خواهید دید است.