راهنمای رصد · 27 مهر 1404

دو دنباله‌دار در یک فصل

این شب‌ها هم‌زمان با ورود نیم‌کره شمالی زمین به فصل پاییز دو دنباله‌دار نوظهور خود را خرامان به آسمان شمالی رسانده‌اند.

هرچند به نظر نمی‌رسد که بتوانند خاطره‌ی دنباله‌دار پاییز سال پیش را رقم بزنند اما بدون شک رصد آن‌ها همچنان بهانه‌ی خوبی‌ست برای یک تجربه‌ی جمعی رصد و عکاسی آسمان شب.

هر دوی این دنباله‌دارها به‌تازگی کشف شده‌اند و از اعماق منظومه شمسی وارد محدوده داخلی منظومه می‌شوند و این نخستین‌بار است که انسان مدرن از آن‌ها عکس و داده‌ی علمی تهیه می‌کند. برآورد می‌شود یکی از آن‌ها یعنی دنباله‌داری با نام اختصاری «لیمون» طی شب‌های پیش‌رو تبدیل به دنباله‌داری چنان پرفروغ شود که در خارج از شهرهای بزرگ بتوان با چشم معمولی آن را نظاره کرد.

لیمون این شب‌ها در قلمرو صورت‌های فلکی شمالی آسمان شب، در حوالی دب اکبر و گاوچران قرار دارد و از این روی موقعیتی استثنایی را داراست چرا که هم در ابتدای شامگاه و هم پیش از روشن شدن آسمان در صبحگاه قابل رصد است.

لیمون از ابتدای آبان صرفا در آسمان شامگاهی دیده خواهد شد و در هنگام تاریک شدن آسمان طبق نقشه‌ی بالا (صفحه‌ی دو و سه) می‌توانید برای رصد آن اقدام کنید. دنباله‌دار لیمون این شب‌ها و درست در زمان انتشار این نوشته از قدر ظاهری ۵ می‌درخشد اما رفته‌رفته درخشان‌تر خواهد شد و در چهارم آبان و هم‌زمان با بیشترین اوج گیری‌اش در آسمان شامگاهی با قدر حدود ۴.۴ خواهد درخشید.

رصد این دنباله‌دار از درون شهرها با ابزار رصدی نظیر دوربین دوچشمی با کیفیت و یا تلسکوپ‌های کوچک آماتوری ممکن خواهد بود و یا با بهره‌گیری از نوردهی‌های کوتاه مدت دوربین عکاسی می‌توانید آن‌را در عکس‌هایتان بیابید. اما احتمالا رصد آن در مناطق آسمان تاریک بی نیاز از هر ابزاری خواهد شد.

دنباله‌دار بعدی به‌طور خلاصه «سووان» نام دارد که برای رصد آن نیاز به ابزار دقیق‌تر نظیر تلسکوپ‌های رده‌ی متوسط داریم. سووان  در حال حاضر در صورت فلکی سپر و از قدر ظاهری ۶ می‌درخشد و شب به شب قدر ظاهری آن افزایش خواهد یافت و تا اوسط ماه آبان از قدر ۸ خواهد درخشید و رصدش سخت‌تر می‌شود.

بنا به تجربه رصد هفته‌های گذشته‌مان به شما پیشنهاد می‌کنیم دنباله دار «لیمون» را این شب‌ها دنبال کنید خصوصا اگر امکان عکاسی از آن را دارید از رنگ سبزفام آن در عکس‌های خود شگفت‌زده خواهید شد.